Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu:"Türksat 5A'nın sağladığı yüksek kapasite, 8K gibi yüksek çözünürlüklü yayıncılık teknolojileri için gereken bant genişliği ihtiyacını karşılayarak yayın kalitesinde artış sağladı."
"Uluslararası denizcilik faaliyetlerinde ve mobil sistemlerde yoğun şekilde kullanılan uydumuz, Arap dünyasının uydu operatörü olan Arabsat gibi global operatörlere de hizmet sunarak Türksat için önemli bir ihracat geliri yarattı."

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türksat 5A'nın askerî iletişim hizmetleri başta olmak üzere, TV yayıncılığı alanında TÜRKSAT'ın hizmet kalitesini bir üst lige taşıdığını belirterek, "Uydumuz Arabsat gibi global operatörlere de hizmet sunarak TÜRKSAT için önemli bir ihracat geliri yarattı." dedi.

Uraloğlu, Türkiye'nin ilk 5. nesil uydusu Türksat 5A'nın faaliyetteki 5. yılına ilişkin açıklama yaptı.

Türksat 5A'nın 2017'de üretim sözleşmesinin Türksat A.Ş. ile Airbus Defence and Space arasında imzalandığını anımsatan Uraloğlu, "İmzanın ardından Airbus'ın Fransa (Toulouse) tesislerinde üretimi tamamlanan Türksat 5A, 8 Ocak 2021'de SpaceX'in Falcon 9 roketiyle ABD'deki Cape Canaveral Üssü'nden uzaya gönderildi. Uydumuz 4 Mayıs'ta yörüngesine yerleşti." ifadesini kullandı.

Uraloğlu, Türksat 5A'nın faaliyete geçmesiyle Türkiye'nin uzay ve haberleşme alanındaki rekabet gücünün arttığını, uydu işletmeciliğinde bölgesel bir merkez olma hedefinin güçlendiğini söyledi.

Türksat 5A'nın 12 kilowatt elektrik gücüne sahip olduğunu, Türkiye'nin 31 derece doğu yörüngesindeki frekans ve yörünge haklarını 35 yıla yakın süreyle güvence altına aldığını anlatan Uraloğlu, "28 Haziran 2021'de hizmet giren uydu, Türkiye, Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika, Güney Afrika ve deniz havzalarını (Akdeniz, Ege, Karadeniz) kapsayan geniş bir coğrafyada TV yayıncılığı ve veri haberleşmesi hizmeti sunmaya başladı." diye konuştu.

- Türksat 5A, yayın ve iletişim hizmetlerine önemli katkı verdi

Uraloğlu, bu hamleyle Türkiye'nin, yeni ku-band frekansını dünyada kullanan ilk ülkeler arasına adını yazdırdığını vurgulayarak, Türkiye'nin uydu haberleşme kapasitesini artırmak amacıyla fırlatılan Türksat 5A uydusunun geniş kapsama alanı ve yüksek veri iletim kapasitesiyle yayın ve iletişim hizmetlerinde önemli katkı sağladığını bildirdi.

Türksat 5A'nın özellikle Orta Asya bölgesinde askerî iletişim hizmetleri başta olmak üzere, Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesinde TV yayıncılığı alanında TÜRKSAT'ın hizmet kalitesini ve Türkiye'nin uydu haberleşmesini bir üst lige taşıdığına dikkati çeken Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Türksat 5A'nın sağladığı yüksek kapasite, 8K gibi yüksek çözünürlüklü yayıncılık teknolojileri için gereken bant genişliği ihtiyacını karşılayarak yayın kalitesinde artış sağladı. Türksat 5A, kullandığı elektrikli itki sistemi sayesinde uydu ömrünü 35 yılın üzerine çıkardı. Bu teknoloji, uydunun 2056 yılına kadar görev yapmasına olanak tanırken, yakıt için ayrılan kütlenin ekipmanlara aktarılmasıyla kapasiteyi de önemli oranda artırdı.  Mobil sistemlerde yoğun şekilde kullanılan uydumuz, Arap dünyasının uydu operatörü olan Arabsat gibi global operatörlere de hizmet sunarak TÜRKSAT için önemli bir ihracat geliri yarattı."

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından "Aile Yılı" kapsamında anne babaların olumlu ebeveynlik sürecini desteklemek ve çocuk gelişimi hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak amacıyla hayata geçirilen “İlk Öğretmenim Ailem” mobil uygulamasına çocuğu okul öncesi ve ilkokul eğitimine başlayan ebeveynler için yeni içerikler yüklendi

Aileler için dijital rehber olma özelliği taşıyan ve "Aile Yılı" kapsamında hayata geçirilen “İlk Öğretmenim Ailem” mobil uygulaması hizmete girdiği Nisan ayından bu yana anne babalardan yoğun ilgi görüyor. Kullanıcıların internet paketinden herhangi bir harcama yapmadan yararlanabildikleri mobil uygulama 6 ay gibi kısa bir süre içinde 1 milyon 350 bin aile tarafından kullanılmaya başlandı.

Uygulamanın gördüğü yoğun ilgi üzerine, içeriği güncellenerek çocuğu okul öncesi ve ilkokul çağında olan ebeveynlere yönelik yeni içerikler eklendi.

Yeni eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte bu içerikler, anne babaların; çocuğun okula uyum sürecine destek olma, duygusal ve davranışsal zorluklarla baş etme, okul kaygısıyla başa çıkma yolları, arkadaşlık ilişkilerinin önemi ve desteklenmesi ve dijital medya kullanımında denge kurma gibi kritik konularda bilgi sahibi olmalarını ve desteklenmelerini amaçlıyor.

Yeni içerikler ebeveynlere rehberlik ediyor

Erken çocukluk döneminden ilkokula geçişe kadar olan süreci kapsayan içerikler, ebeveynlere çocuklarının gelişim dönemlerine özgü ihtiyaçları hakkında bilgi veriyor.

Çocuğu okul öncesi eğitimine başlayan ebeveynler için oluşturulan yeni içeriklerde; çocuğun okula uyum sürecine nasıl destek olunabileceği, ayrılık kaygısıyla baş etmede ebeveynlerin kullanabileceği yöntemler, sabah rutinlerinin nasıl oluşturulacağı, arkadaşlık ve paylaşma becerilerinin nasıl geliştirilebileceği, duygusal ve davranışsal zorluklarla baş etmede anne babaların dikkat etmesi gereken hususlar ve okul öncesi dönemdeki oyunun rolü gibi konular yer alıyor.

Çocuğu ilkokula başlayan ebeveynler için oluşturulan yeni içeriklerde ise ilkokula uyum sürecinin nasıl yönetileceği, okul kaygısıyla başa çıkma yolları, sorumluluk bilincinin nasıl kazandırılabileceği, ödev zamanlarının çatışmaya dönüşmemesi için uygulanabilecek stratejiler, okuma yazma öğrenme sürecinde anne babaların destekleyici rolü, uyku ve beslenme alışkanlıklarının akademik başarıyla ilişkisi, arkadaşlık ilişkilerinin önemi ve desteklenmesi ile dijital medya kullanımında denge kurmanın yolları ve okuma alışkanlığının nasıl kazandırılabileceği gibi temel başlıklar ele alınıyor.

Hazırlanan yeni içeriklerle, ailelere bir yandan bilgi sunarken diğer yandan da günlük yaşamda uygulayabilecekleri pratik önerilerle sürece katkı sağlamaları amaçlanıyor.

Uygulamadan doğum yardımı başvuruları ve ödeme bilgilerine ulaşılabiliyor

Öte yandan aile hayatına dair güvenilir ve kapsamlı bilgileri tek bir çatı altında toplayan uygulamada, çocuk gelişimi hakkında temel bilgiler, pozitif anne babalık becerilerini desteklemeye yönelik öneriler yer alıyor.

Ebeveynlerin çocuğun gelişim dönemine uygun, ailece yapabilecekleri bilgi ve aktivite önerilerine kolaylıkla ulaşabildiği mobil uygulamada bebek bekleyen aileler için doğuma hazırlık, gebelik dönemi günlük yaşam ve psikolojik değişimler gibi konularda bilgilendirici içerikler sunuluyor.

Doğum yardımından faydalanmak isteyen ailelerin başvurularını kolaylıkla yapabildiği, başvurusu onaylanan ailelerinde ödeme bilgilerine ulaşabildiği uygulamada ayrıca ebeveynler soru ve sorunlarını interaktif şekilde uzmanlara iletip cevap alabiliyorlar.

“İlk Öğretmenim Ailem” mobil uygulaması, Google Play ve App Store üzerinden ücretsiz indirilebiliyor.

Milyonlarca çocuğun ve gencin ödev yapmak, yeni konular keşfetmek ve sohbet etmek için kullandığı ChatGPT, ebeveynler için dijital dünyanın en yeni ve en karmaşık sınavlarından biri haline geliyor. Yapay zekâ araçlarının potansiyel faydaları kadar, çocukların güvenliği, duygusal gelişimi ve zihinsel gelişimi üzerindeki riskleri de tartışılıyor. Bitdefender Türkiye distribütörü Laykon Bilişim Operasyon Direktörü Alev Akkoyunlu, ebeveynlerin bu yeni teknoloji karşısında korkuya kapılmak yerine bilinçli adımlar atması gerektiğini vurgulayarak, ipuçları paylaşıyor.

Milyonlarca çocuğun ve gencin ödev yapmak, yeni konular keşfetmek ve sohbet etmek için kullandığı ChatGPT, ebeveynler için dijital dünyanın en yeni ve en karmaşık sınavlarından birini haline geliyor. ChatGPT gibi yapay zekâ araçlarının, çocuklar için tasarlanmadığını kabul etmek gerekiyor. Platformun hizmet şartlarında 13 yaşından küçüklerin ebeveyn izni dahi olsa kullanamayacağı, 18 yaşından küçüklerin ise sadece ebeveyn ile birlikte kullanabileceği belirtilse de etkin bir yaş doğrulama mekanizması bulunmuyor. Bu durum, meraklı bir çocuğun basit bir e-posta adresiyle yapay zeka dünyasına denetimsiz bir şekilde adım atabileceği anlamına geliyor. Dolayısıyla, yasaklamak yerine, bu teknolojinin nasıl çalıştığını ve ne gibi riskler barındırdığını anlamak, ebeveynler için ilk ve en önemli adımı oluşturuyor. 

Sanal Arkadaştan Yanıltıcı Bilgilere Kadar Gözden Kaçan Riskler Bulunuyor

Çocukların yapay zekâ ile kurduğu ilişki, basit bir soru-cevap etkileşiminin ötesine geçebiliyor. Laykon Bilişim Operasyon Direktörü Alev Akkoyunlu’ya göre ebeveynlerin dikkat etmesi gereken üç temel risk alanı bulunuyor.

1. Duygusal Bağımlılık: Özellikle kendini yalnız, sıkılmış veya üzgün hisseden çocuklar, ChatGPT'yi kendilerini "anlayan" dijital bir arkadaş olarak görebilir. Ancak yapay zekâ, empati, bağlam ve gerçek ilgiden yoksundur. Çocuğun duygusal destek için güvenilir bir yetişkin yerine bir algoritmaya yönelmesi, hem sosyal becerilerinin gelişimini olumsuz etkileyebilir hem de onu gerçek insan ilişkilerinden uzaklaştırabilir.

2. Bilgi Kirliliği ve Eleştirel Düşüncenin Zayıflaması: Yapay zekâ, yanlış veya güncel olmayan bir bilgiyi dahi son derece kendinden emin bir dille sunabilir. Bu durum, çocuğun bilgiyi sorgulama ve doğrulama alışkanlığını zayıflatır. Cevapları doğrudan kopyalamak, öğrenme sürecini baltalayarak eleştirel düşüncenin önüne geçer.

3. Kişisel İhlaller: Çocuklar, "samimi" bir sohbetin içinde isimlerini, okullarını, yaşadıkları yeri veya aileleriyle ilgili kişisel detayları farkında olmadan paylaşabilirler. Bu verilerin nasıl işlendiği ve saklandığı belirsizliğini korurken, çocuğun dijital ayak izi ve güvenliği için ciddi bir tehdit oluşturur.

Öğrenme Aracı mı, Kopya Makinesi mi?

Pew Araştırma Merkezi'nin 2024 tarihli anketine göre, ABD'deki 13-17 yaş arası gençlerin %26'sı ödevleri için ChatGPT kullandığını belirtiyor. Anket detaylarının, gençlerin teknolojik etik sınırları anladığını gösterdiğini ifade eden Alev Akkoyunlu, "Aynı araştırmaya göre, gençlerin %54'ü yapay zekâyı yeni konuları araştırmak için kullanmanın kabul edilebilir olduğunu düşünürken, sadece %18'i bütün bir makaleyi yapay zekâya yazdırmanın doğru olduğunu söylüyor. Bu da bize yasaklamak yerine 'nasıl kullanılacağını' öğretmemiz gerektiğini gösteriyor. Görevimiz, onlara ChatGPT'yi bir kopya makinesi olarak değil, düşüncelerini destekleyen bir 'yardımcı pilot' olarak nasıl kullanacaklarını göstermek.

Her araç gibi yapay zeka da nasıl kullanıldığına bağlı olarak faydalı veya zararlı olabilir. Sizin rehberliğinizle bu teknoloji çocuğunuzun öğrenmesine ve merakını korumasına yardımcı olabilir. Hiçbir sohbet robotu, ne kadar akıllı olursa olsun, onu seven insanların yerini tutamaz.” diyor.

Yapay Zeka Konusunda Ebeveynler İçin 6 Kritik Güvenlik Önerisi

Çocukların yapay zekâ araçlarını güvenli ve sorumlu bir şekilde kullanabilmeleri için rehberliğin şart olduğunu vurgulayan Akkoyunlu, ebeveynlerin uygulayabileceği 6 temel adımı şöyle sıralıyor:

1. Yaşa göre net sınırlar koyun. 13 yaşından küçük çocuklar için kullanımı tavsiye edilmez. 13-15 yaş arası için, mutlaka ebeveyn denetiminde ve ortak alanlarda kullanılmalıdır. 16 yaş ve üzeri gençler daha bağımsız olsalar da düzenli iletişim ve kontroller hayati önem taşır.

2. Mahremiyet konusunu öncelik haline getirin. Altın kuralı öğretin: Ad, okul, adres, telefon numarası gibi kişisel bilgiler bir sohbet robotuyla asla paylaşılmaz. Bunun neden önemli olduğunu somut örneklerle açıklayın.

3. Duygusal konuları insanlara ayırın. Çocuğunuza kimlik, ilişkiler, aile sorunları veya ruh sağlığı gibi hassas konuların yapay zekâ ile konuşulamayacağını anlatın. Bu konuların gerçek bir insanın anlayışını ve desteğini gerektirdiğini vurgulayın.

4. 'Yardımcı pilot' olarak kullanımı teşvik edin. Onu, karmaşık bir konuyu basitleştirmek, bir metin için taslak oluşturmak veya yazım hatalarını kontrol etmek gibi amaçlarla yapay zekâyı kullanmaya yönlendirin. Ardından, öğrendiklerini kendi kelimeleriyle ifade etmesini isteyin.

5. Dijital alanları aile ortamına taşıyın. Bilgisayar ve tablet gibi cihazların, ailenin ortak kullandığı salon gibi alanlarda kullanılmasını sağlayın. Bu hem etkileşimi takip etmenizi kolaylaştırır hem de çocuğun kendini denetlemesine yardımcı olur.

6. Kapsamlı ebeveyn kontrolü araçları kullanın. İnternet kullanımını daha güvenli hale getirmek için Bitdefender Ebeveyn Kontrolü gibi ödüllü bir güvenlik çözümünden destek alın. Bu araçlar, uygunsuz içerikleri filtrelemenize, ekran süresi sınırları koymanıza ve çocuğunuzun çevrim içi etkinlikleri hakkında bilgi sahibi olmanıza yardımcı olur.

Siber suçlular gizli kötü amaçlı yazılım yaymak için SVG dosyalarını giderek daha fazla silah olarak kullanıyor. Siber güvenlik şirketi ESET internet kullanııclarını SVG dosyaları konusunda uyararak nelere dikkat edilmesi gerektiğini paylaştı. 

Latin Amerika'da son zamanlarda yayılan bir kötü amaçlı yazılım kampanyası, siber suçluların nasıl geliştiğini ve stratejilerini nasıl iyileştirdiğini gösteren çarpıcı bir örnek sunuyor. Saldırılar sosyal mühendisliğe dayanıyor; kurbanlar, güvenilir kurumlardan gelmiş gibi görünen e-postalar alıyor. Mesajlar aciliyet hissi uyandırıyor, alıcıları davalar konusunda uyarıyor veya mahkeme celbi gönderiyor. Bu, elbette alıcıları korkutup düşünmeden bağlantılara tıklamalarını veya ekleri açmalarını amaçlayan, denenmiş ve test edilmiş bir taktik.

Çok aşamalı kampanyanın nihai amacı, ESET araştırmacıları tarafından da açıklandığı gibi, saldırganların uzaktan ele geçirilen cihazları izlemelerine ve kontrol etmelerine olanak tanıyan bir uzaktan erişim truva atı (RAT) olan AsyncRAT'ı yüklemek. İlk olarak 2019'da tespit edilen ve birçok varyantı bulunan bu RAT, tuş vuruşlarını kaydedebilir, ekran görüntülerini yakalayabilir, kameraları ve mikrofonları ele geçirebilir ve web tarayıcılarında depolanan oturum açma kimlik bilgilerini çalabilir. Bu kampanyayı benzer kampanyalardan ayıran bir şey, "tam paketi" içeren büyük boyutlu SVG (Ölçeklenebilir Vektör Grafikleri) dosyalarının kullanılması. Bu, ele geçirilen cihazlara komut göndermek veya ek kötü amaçlı yükleri indirmek için uzaktaki bir C&C sunucusuna harici bağlantı kurma ihtiyacını ortadan kaldırır. Saldırganlar ayrıca her hedef için özelleştirilmiş dosyalar oluşturmak için en azından kısmen yapay zekâ (AI) araçlarına güveniyor gibi görünüyor.

Teslimat vektörü olarak SVG

Genel olarak JPG veya PNG dosyaları gibi tuzaklı görüntüler içeren saldırılar yeni bir şey değil ve SVG dosyalarının RAT'lar ve diğer kötü amaçlı yazılımları dağıtmak için silah olarak kullanılması da ilk kez kullanılmıyor. "SVG kaçakçılığı" olarak adlandırılan bu teknik, giderek artan sayıda saldırıda tespit edildikten sonra kısa süre önce MITRE ATT&CK veri tabanına eklendi.

SVG'yi saldırganlar için neden ilgi  çekici? 

SVG'ler, eXtensible Markup Language (XML) ile yazılmış, çok yönlü, hafif vektör görüntü dosyalarıdır. Metin, şekil ve ölçeklenebilir grafikleri depolamak için kullanışlıdır. Bu nedenle web ve grafik tasarımında kullanılırlar. SVG'lerin komut dosyaları, gömülü bağlantılar ve etkileşimli öğeler taşıma yeteneği, onları kötüye kullanıma açık hâle getirirken bazı geleneksel güvenlik araçları tarafından tespit edilme olasılığını da artırır.

Zararlı SVG dosyalarına karşı savunmanızı hazırlayın

Saldırganlar, zararsız görünen SVG dosyalarına paketleyerek ve muhtemelen yapay zekâ tarafından oluşturulan şablonlardan yararlanarak operasyonlarını büyütmeye ve aldatma çıtasını yükseltmeye çalışmaktadır.

Buradan çıkarılacak ilk ders; uyanık ve dikkatli olmak çok önemli. Özellikle de mesajlarda acil bir dil kullanılıyorsa istenmeyen bağlantıları ve ekleri tıklamaktan kaçının. Ayrıca SVG dosyalarına son derece şüpheyle yaklaşın; gerçekte hiçbir devlet kurumu size e-posta eki olarak SVG dosyası göndermez. Bu temel uyarı işaretlerini tanımak, tuzağı atlatmakla saldırganlara cihazınızın anahtarlarını teslim etmek arasındaki farkı belirleyebilir. Bu dikkati, mümkün olduğunda güçlü ve benzersiz parolalar ve iki faktörlü kimlik doğrulama (2FA) kullanmak gibi temel siber güvenlik uygulamalarıyla birleştirin. Tüm cihazlarınızdaki güvenlik yazılımı da her türlü siber tehdide karşı vazgeçilmez bir savunma hattıdır.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda faaliyetlerini yürüten Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı (BEBKA) desteğiyle Söğüt’te hayata geçirilecek “Beylikten İmparatorluğa: Söğüt Dijital Tarih Müzesi” güdümlü projesi için imza töreni gerçekleştirildi. Osmanlı’nın doğduğu topraklarda hayata geçirilecek olan proje, tarihi mirasın korunarak modern teknolojilerle geleceğe aktarılmasını sağlayacak.

Söğüt Belediye Başkanlığı tarafından hazırlanan ve Bilecik İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün ortak, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi’nin ise iştirakçi olarak yer aldığı proje kapsamında, Ertuğrul Gazi Türbesi alanında bulunan ve uzun süredir âtıl durumda olan Halime Hatun Mescidi restore edilerek dijital bir tarih müzesine dönüştürülecek. On iki ay içinde tamamlanması planlanan müze, dijital teknolojilerle zenginleştirilen çağdaş müzecilik uygulamalarıyla hayata geçirilecek, ziyaretçilere tarihsel olayları interaktif bir şekilde deneyimleme fırsatı sunacak.

Müzenin içerisinde Ertuğrul Gazi ve Halime Hatun hologramları, interaktif ekranlar, dijital sunum teknikleri ve projeksiyon canlandırmalarıyla Osmanlı Devletinin kuruluş hikâyesi ziyaretçilere aktarılacak. Ayrıca Osmanlı soy ağacının dijital etkileşimli sunumları ve farklı multimedya içerikleri sayesinde müze, klasik bir sergi mekânının ötesine geçerek yeni nesil bir kültür merkezi haline gelecek. Proje kapsamında ayrıca bir kafe alanı oluşturulacak ve çevre düzenlemeleri yapılarak ziyaretçilerin sosyal ihtiyaçlarını da karşılayacak bir ortam hazırlanacak. Projenin tamamlanmasıyla birlikte ilçede yıllık 50 bin ziyaretçinin ağırlanması, turizm gelirlerinin yüzde 20 oranında artması, 3 kişiye doğrudan istihdam sağlanması ve yaklaşık 7,5 milyon TL gelir elde edilmesi bekleniyor.

Törende konuşan Bilecik Valisi Faik Oktay Sözer, projenin Söğüt’ün tarihi kimliğini güçlendireceğini belirterek, bu tür yatırımların kentin kültürel değerlerini gelecek nesillere aktarmada kritik bir rol üstlendiğini ifade etti. Söğüt Belediye Başkanı  Ferhat Durgut ise ilçenin Osmanlı’nın beylikten imparatorluğa uzanan yolculuğuna ev sahipliği yapmasının büyük bir gurur kaynağı olduğunu, dijital müzenin Söğüt’ün marka değerini artırarak turizme yeni bir soluk getireceğini vurguladı.

BEBKA Genel Sekreter Vekili Sabri Bayram’ın törende yaptığı konuşmada, projenin Söğüt’ün marka değerini yükselteceğini ve bölge turizmini çeşitlendirerek ekonomiye önemli katkılar sunacağını vurguladı, kültürel mirasın dijitalleşmesi ve sürdürülebilir turizmin geliştirilmesi için Ajansın bu tür projelere destek vermeye devam edeceğini ifade etti.

BEBKA’nın 2024-2028 Bölge Planı ve Söğüt Tarihi Alanları Eylem Planı ile uyumlu olarak hazırlanan bu proje, Söğüt’ün tarihsel kimliğini çağdaş müzecilik anlayışıyla birleştirerek hem yerli hem yabancı ziyaretçiler için güçlü bir cazibe merkezi haline getirecek, aynı zamanda kültür turizmiyle bölgesel kalkınmaya da önemli katkı sağlayacak.

Araştırmalar,  çalınan kimlik bilgilerinin kullanımının siber suçluların ilk erişimi elde etmek için kullandığı en popüler yöntemlerden biri olduğunu ortaya koyuyor. Tahminlere göre, 2024 yılında küresel işletmelerden 3,2 milyardan fazla kimlik bilgisi çalındı ve bu rakam yıllık  yüzde 33 artış gösterdi. Bu kimlik bilgileri sayesinde kurumsal hesaplara erişim sağlayan tehdit aktörleri, bir sonraki hamlelerini planlarken etkili bir şekilde gölgede kalabiliyorlar.  Siber güvenlik şirketi ESET bu nedenle sağlam siber güvenlik hatlarının oluşturulmasının çok önemli olduğunun altını çizdi. 

Siber suçlular ele geçirdikleri  kimlik bilgileri sayesinde bir sonraki adımda peşine düşülecek verileri, varlıkları ve kullanıcı izinlerini aramak için ağ keşfi yapabiliyorlar ya da komuta ve kontrol sunucusuyla gizlice iletişim kurarak kötü amaçlı yazılım indirme ve verileri sızdırma yoluna başvurabiliyorlar.

Siber suçlular parolaları nasıl ele geçirirler?

Tehdit aktörleri, çalışanların kurumsal kimlik bilgilerini veya bazı durumlarda MFA kodlarını ele geçirmek için çeşitli yöntemler geliştirmiştir. 

Oltalama: Resmî bir kaynaktan (BT departmanı veya teknoloji tedarikçisi) gönderilmiş gibi görünen sahte e-postalar veya metin mesajları. Alıcı, sahte bir oturum açma sayfasına yönlendiren kötü amaçlı bir bağlantıya tıklamaya teşvik edilir.

Vishing: Kimlik avının bir çeşididir ancak bu sefer kurban tehdit aktöründen bir telefon alır. BT yardım masası gibi davranarak kurbandan bir parola vermesini veya hayali bir hikâye uydurarak yeni bir MFA cihazı kaydetmesini isteyebilirler. Ya da yardım masasını arayarak işini yapmak için acil bir parola sıfırlamasına ihtiyaç duyan bir yönetici veya çalışan olduğunu iddia edebilirler. 

Bilgi hırsızları: Kurbanın bilgisayarından veya cihazından kimlik bilgilerini ve oturum çerezlerini toplamak için tasarlanmış kötü amaçlı yazılımlar. Kötü amaçlı bir kimlik avı bağlantısı veya eki, güvenliği ihlal edilmiş bir web sitesi, tuzaklı bir mobil uygulama, sosyal medya dolandırıcılığı veya hatta resmî olmayan oyun modu aracılığıyla ulaşabilir. 

Kaba kuvvet saldırıları: Bunlar, saldırganların daha önce ele geçirilmiş kullanıcı adı/parola kombinasyonlarını kurumsal sitelere ve uygulamalara karşı denedikleri kimlik bilgisi doldurma saldırılarını içerir. Parola püskürtme ise farklı sitelerde yaygın olarak kullanılan parolaları kullanır. Otomatik botlar, bunlardan biri sonunda işe yarayana kadar bunu büyük ölçekte yapmalarına yardımcı olur.

Üçüncü taraf ihlalleri: Saldırganlar, MSP veya SaaS sağlayıcıları gibi müşterilerinin kimlik bilgilerini depolayan bir tedarikçiyi veya ortağı ele geçirir. Ya da sonraki saldırılarda kullanmak üzere, daha önce ele geçirilmiş oturum açma "kombinasyonlarını" toplu olarak satın alırlar.

MFA atlatma: Bu teknikler arasında SIM takası, hedefi push bildirimleriyle boğarak "uyarı yorgunluğu" yaratıp push onayı almayı amaçlayan MFA prompt bombing ve saldırganların kullanıcı ile meşru kimlik doğrulama hizmeti arasına girerek MFA oturum jetonlarını ele geçirdikleri “ortadaki düşman (AitM)” saldırıları yer alır.

Tüm bunlar, çalışanların parolalarını korumayı, oturum açma işlemlerini daha güvenli hâle getirmeyi ve BT ortamını ihlal belirtileri açısından daha yakından izlemeyi her zamankinden daha önemli hâle getiriyor. Bunun çoğu, "asla güvenme, her zaman doğrula" ilkesine dayanan Sıfır Güven yaklaşımını izleyerek gerçekleştirilebilir. Bu, çevrede ve ardından bölümlere ayrılmış bir ağ içinde çeşitli aşamalarda risk tabanlı kimlik doğrulama benimsemek anlamına gelir. Kullanıcılar ve cihazlar, oturum açma zamanı ve yeri, cihaz türü ve oturum davranışından hesaplanabilen risk profillerine göre değerlendirilmeli ve puanlanmalıdır. Kuruluşun yetkisiz erişimden korunmasını güçlendirmek ve düzenlemelere uyumu sağlamak için sağlam çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) da vazgeçilmez bir savunma hattıdır. 

Bu yaklaşımı, en son sosyal mühendislik tekniklerini kullanan gerçek dünya simülasyonları da dâhil olmak üzere, çalışanlar için güncellenmiş eğitim ve farkındalık programlarıyla tamamlamalısınız. Kullanıcıların riskli siteleri  ziyaret etmesini engelleyen katı politikalar ve araçlar da tüm sunucularda, uç noktalarda ve diğer cihazlarda bulunan güvenlik yazılımları ve şüpheli davranışları tespit etmek için sürekli izleme araçları kadar önemlidir. İkincisi, ele geçirilmiş kimlik bilgileri sayesinde ağınızın içinde bulunabilecek düşmanlarını tespit etmenize yardımcı olacaktır. Karanlık web izleme, siber suç dünyasında herhangi bir kurumsal kimlik bilgisinin satışa sunulup sunulmadığını kontrol etmenize yardımcı olabilir.  

Özellikle şirketinizin kaynakları kısıtlıysa Yönetilen Tespit ve Müdahale (MDR) hizmeti aracılığıyla uzman bir üçüncü tarafın yardımını almayı düşünün. Toplam sahip olma maliyetini düşürmenin yanı sıra saygın bir MDR sağlayıcısı, konu uzmanlığı, 24 saat izleme ve tehdit avcılığı ve kimlik bilgilerine dayalı saldırıların inceliklerini anlayan ve ele geçirilmiş hesaplar tespit edildiğinde olaylara müdahaleyi hızlandırabilen analistlere erişim sağlar.